- Instantie Hof van Justitie
- Zaaknummer CIVAR no. 2023H00029
- Uitspraakdatum 17 oktober 2025
- Publicatiedatum 26 oktober 2026
- Rechtsgebied Civiel recht
-
Inhoudsindicatie
De onderhandse akte van koop en verkoop van een recht op grondhuur uit 2010 is opgenomen in het dagregister A bij het MI-GLIS en in register B is een krediethypotheek ingeschreven op naam van de koper. Ten tijde van het instellen van de vordering in 2022 staat in register C echter nog steeds de naam van de verkoper, omdat het recht van grondhuur op het perceel nog niet door de Staat aan de koper was overgedragen. Naar het oordeel van het Hof betekent dit dat de Staat de blote eigenaar is van het perceel en de verkoper als grondhuurder de (beperkt) zakelijk gerechtigde.
In dit geding gaat het om de vraag of de koper gerechtigd is om van de gebruiker van de grond ontruiming te vorderen. De gebruiker van de grond had de koper in 2022 in gebreke gesteld voor het niet nakomen van de overeenkomst om het recht van grondhuur op het perceel te verkopen aan zijn zoon. Enkele maanden later heeft de koper het gebruiksrecht per direct opgezegd en binnen acht dagen ontruiming gevorderd. De kantonrechter had de ontruimingsvordering toegewezen. Naar het oordeel van het Hof is het economische belang van het perceel volledig bij de koper komen te liggen nu hij het recht van grondhuur op het perceel heeft gekocht en betaald, hij in het bezit van het perceel is gesteld en afgesproken is dat alle baten en lasten van het verkochte en het risico van tenietgaan van het perceel voor zijn rekening zijn. Daarom kan hij economisch eigenaar worden genoemd zodat aan hem alle genots- en gebruiksrechten toekomen en hij een rechtens te respecteren belang om de ontruimingsvordering in te stellen.
Uitspraak
CIVAR no. 2023H00029
HET HOF VAN JUSTITIE VAN SURINAME
In de zaak van
[APPELLANT],
wonende te [Plaats],
appellant in kort geding,
hierna aan te duiden als ”[Appellant in kort geding]”, gemachtigde: mr. drs. S. Boedhoe, advocaat,
tegen
[GEÏNTIMEERDE],
wonende te [Plaats],
geïntimeerde in kort geding,
hierna aan te duiden als ”[Geïntimeerde in kort geding]”, gemachtigde: mr. R.B. Cotino, advocaat,
inzake het hoger beroep van het door de kantonrechter in het Eerste Kanton in kort geding uitgesproken vonnis van 22 december 2022 (CIVAR no. 202200948) (hierna: het vonnis) tussen [Geïntimeerde] als eiser en [Appellant] als gedaagde, spreekt de fungerend president, in naam van de Republiek, het navolgende vonnis uit.
1. Het procesverloop in hoger beroep
1.1. Het procesverloop blijkt uit de volgende stukken:
– de verklaring van de griffier waaruit blijkt dat [Appellant] bij schrijven van zijn procesgemachtigde op 26 januari 2023 hoger beroep heeft ingesteld;
– de pleitnota, met producties;
– de antwoordpleitnota, met producties, zijdens [Geïntimeerde];
– de conclusie tot uitlating producties zijdens [Appellant].
1.2. De rechtsdag voor de uitspraak van het vonnis is bepaald op heden.
2. De ontvankelijkheid
Het vonnis is op 22 december 2022 in het openbaar gewezen en uitgesproken. De datum van de griffiersbrief, ter toekoming van een afschrift van het vonnis, is 1 9 januari 2023.
[Appellant] heeft bij schrijven van zijn gemachtigde op 26 januari 2023 appèl aangetekend. Ingevolge het bepaalde in artikel 235 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (BRv), dient het appèl in kort geding binnen de wettelijke termijn van veertien dagen, gerekend vanaf de dag der uitspraak of, indien appellant bij die uitspraak niet aanwezig is geweest, vanaf de dagtekening van de griffiersbrief, aangetekend te worden. [Appellant] heeft, gelet op het voorgaande, het beroep tijdig ingesteld waardoor hij dan ontvankelijk is in zijn beroep.
3. De feiten
3.1 Uitgaande van hetgeen in eerste aanleg en in hoger beroep is aangevoerd, komen de feiten op het volgende neer.
3.2 [Naam] (hierna: [Naam]) heeft middels overschrijving van een afschrift van de akte van koop en verkoop op 7 november 2006 in register C [registerdeel 1] [registernummer 1]
ten kantore van het MI-Glis verkregen het recht van grondhuur, ter uitoefening van de tuinbouw, op het perceelland, met al hetgeen daarop staat, groot 2,4137 ha, gelegen te [Plaats] ten westen van de voormalige [plantage 1], ten noorden van de voormalige [plantage 2], deel uitmakende van het perceel bekend als [Perceelaanduiding], nader aangeduid op de uitmetingskaart van de landmeter in Suriname Lcs. H. Soedhwa van 15 oktober 1998 met de letters CFEB en blijkens de indorso gestelde aantekening van de landmeter Ing. H. Kalloe van 21 oktober 1998, thans bekend als [Perceelaanduiding] (hierna: het perceel).
3.3 [Naam] heeft het recht van grondhuur op het perceel op 13 juli 2010 aan [Geïntimeerde] verkocht middels een onderhandse akte van koop en verkoop.
3.4 In dagregister A [registerdeel 2] [registernummer 2] deel van het MI-Glis van 14 juli 2010 is de onderhandse akte van koop en verkoop overgeschreven.
3.5 In register B [registerdeel 3] [registernummer 3] van het MI-Glis is op 7 september 2010 overgeschreven de op 20 augustus 2010 te [Plaats] ten overstaan van notaris mr. L.D. Hira Sing verleden akte van krediethypotheek ten behoeve van [Geïntimeerde].
3.6 [Appellant] heeft bij exploot no. 29-22 van 8 januari 2022 van deurwaarder A. Sewgobind, betekend, een brief afkomstig van zijn gemachtigde, waarin [Geïntimeerde] ingebreke wordt gesteld voor het niet nakomen van de overeenkomst om het recht van grondhuur op het perceel te verkopen aan de zoon van [Appellant] en [Geïntimeerde] is aangemaand om aan [Appellant] te voldoen de door hem gemaakte kosten voor het opvullen en egaliseren van het perceel.
3.7 [Geïntimeerde] heeft bij exploot no. 22-149 van 25 juni 2022 van deurwaarder H. Chiragally, een brief aan [Appellant] betekend, waarin het aan hem door [Geïntimeerde] verleend gebruiksrecht op het perceel per direct werd opgezegd en hij werd aangemaand om binnen acht dagen na ontvangst van de brief het perceel te ontruimen.
4. De procedure in eerste aanleg in conventie
4.1. [Geïntimeerde] heeft in eerste aanleg gevorderd om bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad, [Appellant] te veroordelen:
A. om het gebruik van het perceel onmiddellijk, althans binnen een door de kantonrechter te bepalen termijn, te stoppen dan wel onmiddellijk het gebruik van het perceel op te
zeggen;
B. in de proceskosten.
4.2 [Geïntimeerde] legt aan zijn vordering ten grondslag dat [Appellant] de overeenkomst om het perceel op te vullen met boomstronken, gras takken en stenen en het egaliseren daarvan niet is nagekomen door het perceel als een vuilnisbelt te gebruiken door huisvuil en wrakstukken op het perceel te dumpen.
in reconventie
4.3 [Appellant] heeft in eerste aanleg gevorderd om bij vonnis uitvoerbaar bij voorraad:
A. [Geïntimeerde] te verbieden, althans een verbod op te leggen om een vordering tegen hem in te stellen of feitelijke, rechtshandelingen, beheers- en beschikkingsdaden te verrichten om het perceel te ontruimen, onder verbeurte van een dwangsom van SRD 100.000,- voor iedere keer of dag waarop [Geïntimeerde] in strijd handelt met het in deze te wijzen vonnis;
B. [Geïntimeerde] te veroordelen om binnen één week na betekening van het in deze te wijzen vonnis, te betalen een schadevergoeding van SRD 19.500,-, zijnde de gemaakte kosten voor rechtsbijstand, te vermeerderen met 12% omzetbelasting;
C. één of meer beslissingen te geven welke hem geraden voorkomt.
4.4 [Appellant] legt aan zijn vordering ten grondslag dat [Geïntimeerde] hem ten onrechte wil ontruimen van het perceel.
4.5 De beslissing van de kantonrechter in eerste aanleg
De kantonrechter heeft in conventie [Appellant] veroordeeld om het perceel te ontruimen en in reconventie de vordering van [Appellant] afgewezen.
5. De vordering, de grieven en het verweer
5.1 [Appellant] concludeert dat het hof het vonnis zal vernietigen en opnieuw rechtdoende de vordering in conventie af te wijzen, althans [Geïntimeerde] niet ontvankelijk te verklaren in zijn vordering en hem te veroordelen in de kosten van het geding in beide instanties.
5.2 [Appellant] heeft het volgende bezwaar aangevoerd. Het recht van grondhuur stond en tijde van het wijzen van het vonnis nog ingeschreven op naam van [Naam] in het C register van het MI-Glis. Het recht van grondhuur behoort alleen aan [Naam] toe. [Naam] is de juridische eigenaar van het recht van grondhuur c.q. hij alleen heeft een zakelijke titel op dit recht en niet [Geïntimeerde]. [Appellant] heeft de kantonrechter nadrukkelijk erop gewezen dat [Geïntimeerde] geen zelfstandige bevoegdheid toekomt om [Appellant] te ontruimen, aangezien [Geïntimeerde] niet de juridische eigenaar is van het recht van grondhuur, maar [Naam]. De vordering tot ontruiming zou, indien gegrond, hoogstens door [Naam] moeten worden ingesteld en niet door [Geïntimeerde]. [Geïntimeerde] heeft de vordering in eigen naam ingesteld. Hiervoor verwijst [Appellant] naar productie 3 bij de pleitnota, zijnde het proces-verbaal van de gehouden descente en comparitie van partijen van I I augustus 2022 en naar randnummer 6 van de conclusie van uitlating na gehouden descente en comparitie van partijen van 10 november 2022. De kantonrechter had [Geïntimeerde] niet ontvankelijk moeten verklaren in zijn vordering in plaats van de vordering tot ontruiming toe te wijzen.
5.3 [Geïntimeerde] heeft tegen het bezwaar verweer gevoerd. Op dit verweer en de overige standpunten van partijen wordt bij de beoordeling, voor zover nodig, ingegaan.
De beoordeling
6.3. Het hof oordeelt dat, in tegenstelling tot hetgeen [Geïntimeerde] in de antwoordpleitnota heeft aangevoerd, [Appellant] in eerste aanleg wel een formeel verweer heeft opgeworpen, waarbij hij de kantonrechter nadrukkelijk heeft verzocht [Geïntimeerde] niet ontvankelijk te verklaren in diens vordering, daar [Geïntimeerde] geen zelfstandig recht heeft om dergelijke vordering in te stellen, aangezien hij niet de juridische eigenaar is van het recht van grondhuur, maar [Naam]. Naar het oordeel van het hof is de kantonrechter ten onrechte aan dit verweer niet besproken. Dit verweer is in eerste aanleg evenwel tardief opgeworpen. Ingevolge artikel 120 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering moeten alle exceptien tegelijk met het verweer op de hoofdzaak, derhalve bij conclusie van antwoord worden voorgesteld, op straffe van verval van de niet voorgedragen exceptien.
6.4. Nu het hoger beroep aan [Appellant] de kans biedt tot herstel, zal het hof nagaan of dit verweer slaagt. Het hof stelt het volgende vast:
– het recht van grondhuur op het perceel staat ten name van [Naam].
– een afschrift van de onderhandse akte van koop en verkoop, waarin is vermeld dat [Naam] als verkoper, het perceel heeft verkocht aan [Geïntimeerde] als koper, is overgeschreven in het Dagregister van MI-Glis.
– ten tijde van het instellen van de vordering was het recht van grondhuur op het perceel nog niet overgedragen door de Staat aan [Geïntimeerde].
Het hof oordeelt dat de Staat de blote eigenaar is van het perceel en [Naam] als grondhuurder de (beperkt) zakelijk gerechtigde. De vraag die beantwoord moet worden is of [Geïntimeerde] als koper van het recht van grondhuur op het perceel, zelfstandig bevoegd is om een ontruimingsvordering in te stellen.
6.5 Het hof overweegt dat ontruiming alleen mogelijk is door de eigenaar / zakelijk gerechtigde van het perceel. Het recht van grondhuur is een (beperkt) zakelijk recht om het vrije genot te hebben van een stuk domeingrond onder gehoudenis om deze grond overeenkomstig de door de Staat daaraan bij de vestiging gegeven bestemming en bepalingen te benutten. Dit recht wordt verleend door de Staat. [Geïntimeerde] heeft als koper het recht van grondhuur op het perceel gekocht, waarbij de koopsom is betaald, hij in het bezit van het perceel wordt gesteld en afgesproken is dat alle baten lasten van het verkochte alsmede het risico van tenietgaan van het perceel voor rekening van hem zijn. Formeel blijft het recht op naam staan van de verkoper, in deze [Naam]; materieel is de koper, in deze [Geïntimeerde], door deze afspraken de belanghebbende bij het perceel geworden. Het economisch belang van het perceel is volledig bij [Geïntimeerde] komen te liggen, zodat hij de economische eigenaar genoemd kan worden. Alle genots- en gebruiksrechten, waaronder de vruchten van het goed, komen de economische eigenaar toe. Op grond hiervan is [Geïntimeerde] bevoegd en heeft hij een rechtens te respecteren belang om tegen een ieder een ontruimingsvordering in te stellen. Het verweer van [Appellant] slaagt derhalve niet.
6.6. Voor het overige oordeelt het hof dat de kantonrechter geen blijk heeft gegeven van een onjuiste rechtsopvatting.
6.7. Het voorgaande leidt tot de slotsom dat het vonnis van de kantonrechter zal worden bevestigd, onder verbetering en aanvulling van de gronden.
6.8. [Appellant] zal, als de in het ongelijk gestelde partij, worden veroordeeld in de kosten van de procedure in hoger beroep.
7. De beslissing in hoger beroep
Het hof:
7.1. bevestigt het vonnis van de kantonrechter van 22 december 2022 bekend onder CIVAR no. 202200948, onder verbetering en aanvulling van de gronden;
7.2 veroordeelt [Appellant] in de kosten van dit geding in hoger beroep, tot aan deze uitspraak aan de zijde van [Geïntimeerde] begroot op nihil.
Aldus gewezen door mr. S.S.S. Wijnhard, Fungerend-President, mr. J.M. Jensen en mr. A.C. Johanns, leden, en
w.g. S.S.S. Wijnhard
door mr. A.C. Johanns uitgesproken ter openbare terechtzitting van het Hof van Justitie van vrijdag 17 oktober 2025, in tegenwoordigheid van de Fungerend-Griffier, mevr. S. Kesharie, LL.B.
w.g. S. Kesharie w.g. A.C. Johanns
Bij de uitspraak ter terechtzitting zijn verschenen advocaat mr. F.X. Khelawan-Blokland namens advocaat,mr. M.S.H. Boedhoe gemachtigde van appellant en advocaat R.B. Cotino namens advocaat mr. K.J. Kraag-Brandon, gemachtigde van geïntimeerde.
Voor afschrift
De Griffier van het Hof van Justitie,
mr. M.E. van Genderen-Relyveld