De zitting van de “december strafzaak” van 17 augustus 2022
Op woensdag 17 augustus j.l. heeft de tweede terechtzitting van de “december strafzaak” in hoger beroep plaatsgevonden.
De verdachten S. Dendoe, I. Dijksteel, E. Gefferie en B. Brondenstein waren aanwezig. Met de aanwezigheid van Dijksteel is het tegen hem verleende verstek gezuiverd en is de zaak tegen hem op tegenspraak behandeld.
De verdachte D. Bouterse was afwezig en heeft door tussenkomst van zijn raadsman, I.D. Kanhai BSc, een geneeskundige verklaring doen overleggen.
Ook zijn tijdens deze terechtzitting van de zeven door de advocaat opgebrachte getuigen, vier getuigen gehoord, namelijk I. Graanoogst, H. Mohamed Said, J. Hardjoprajitno en I. Dijksteel. Laatstgenoemde is tevens verdachte in deze zaak. Om verschillende redenen is door de advocaat besloten om af te zien de getuige E. Vreden (overleden), S. Moeslikan (vermoedelijk in Nederland woonachtig) en H. Naarendorp te horen.
Na de vereiste eed te hebben afgelegd zijn de vier eerder genoemde getuigen ondervraagd door de advocaat van de verdachten, de waarnemend Procureur-Generaal en de drie rechters. Ook de verdachten zijn in de gelegenheid gesteld de nodige vragen te stellen.
Na het verhoor van de getuigen is door het Hof bepaald dat de volgende terechtzitting zal worden gehouden op maandag 31 oktober 2022 om 09.00 uur v.m. Op die zitting zal het verdachtenverhoor plaatsvinden.
De aanwezige verdachten zijn aangezegd om op die dag aanwezig te zijn.
Op 29 juli 2022 heeft het Hof van Justitie in hoger beroep een aanvang gemaakt met de ‘december- zaak’. De Hofkamer wordt voorgezeten door rechter mr. D.D. Sewratan. De kamer bestaat verder uit de rechters mr. A. Charan en Kolonel D. Kamperveen. Van de vijf verdachten die hoger beroep hebben aangetekend tegen het vonnis zijn vier verschenen, namelijk de verdachten D.D. Bouterse, S. Dendoe, E. Gefferie en B. Brondenstein. De verdachte I. Dijksteel is niet verschenen. Ten aanzien van hem heeft het Hof verstek verleend en de persoonlijke verschijning bevolen. Het Openbaar Ministerie heeft ook hoger beroep aangetekend in de zaken van S. Dendoe, E. Gefferie, I. Dijksteel en B. Brondenstein.
Bij de aanvang van de terechtzitting hebben de aanwezige verdachten, zoals gebruikelijk, hun persoonsgegevens doorgegeven. De kamerpresident heeft hen voorgehouden dat zij zich mogen beroepen op hun zwijgrecht. Dat is een recht dat verdachten wettelijk hebben om niet te antwoorden op vragen aan hen gesteld, behalve als zij dat zelf willen. Aan de verdachten en de vervolgingsambtenaar, mr. C. Rasam, is ook de gangbare vraag gesteld waarom zij hoger beroep hebben aangetekend. Dat geldt dan als richtsnoer bij het onderzoek door de strafkamer. Verdachten hebben ook het wettelijk recht om aan te geven of zij eerst wensen te worden gehoord of na het verhoor van getuigen. Alle vier aanwezige verdachten hebben te kennen gegeven het oneens te zijn met de veroordeling en de opgelegde straf in eerste aanleg, door de Krijgsraad. De advocaat van de verdachten, I. Kanhai BSc., lichtte de meningen van de verdachten nader toe. Op verzoek van de verdachten zullen eerst getuigen worden gehoord. In totaal zijn er zes namen van getuigen doorgegeven die volgens de advocaat opnieuw gehoord zouden moeten worden in hoger beroep, terwijl de verdediging alsnog de naam en het adres van een zevende getuige schriftelijk zal opgeven.
Het Hof heeft beslist dat de getuigen op de volgende terechtzitting gehoord zullen worden. De behandeling van de zaak is daarom uitgesteld door de kamerpresident en de terechtzitting is vervolgens door hem afgesloten. De volgende terechtzitting vindt plaats op woensdag 17 augustus 2022 om 09:00 uur.
De terechtzittingen kunnen vanwege de beperkte ruimte slechts bijgewoond worden door vooraf geregistreerd publiek. In beginsel worden slechts personen die een zekere mate van aantoonbare betrokkenheid hebben bij de strafzaak in de gelegenheid gesteld zich te registreren voor het bijwonen van de terechtzitting.
Paramaribo, 2 augustus 2022
Communicatie Unit Hof van Justitie
Persberichten van de Communicatie Unit van het Hof van Justitie
Het Hof heeft de behoefte in de samenleving naar informatie over civiele zaken en strafzaken, waar veel publieke aandacht voor bestaat, aangevoeld en heeft inmiddels zijn Communicatie Unit zodanig in kunnen richten dat thans een bescheiden aanvang kan worden gemaakt met het uitvaardigen van persberichten. Deze persberichten zullen met de media worden gedeeld en zullen tevens op de website van het Hof van Justitie worden geplaatst (www.rechtspraak.sr). Op termijn zal het Hof de Communicatie Unit uitbreiden met één of meer woordvoerders.
Eén van de belangrijke kenmerken van de onafhankelijke rechtspraak is transparantie (openbaarheid van de rechtspraak) en inzichtelijkheid met betrekking tot de rechtsprocessen en de wijze waarop beslissingen bij de rechtspraak tot stand komen.
In de afgelopen periode zijn er meerdere zaken geweest die de aandacht van het publiek hadden.
De “december”- zaak
Dat geldt thans voor de strafzaak die wordt aangeduid met de “december zaak”. Die strafzaak is op de zitting bij de Krijgsraad begonnen in 2007.
In november 2019 is het vonnis in eerste aanleg gewezen. Een aantal verdachten is vrijgesproken en enkele verdachten zijn veroordeeld tot een gevangenisstraf.
Eén van de verdachten die bij de behandeling bij de Krijgsraad niet was verschenen heeft het rechtsmiddel van verzet aangetekend, waardoor voor hem alsnog de gelegenheid bestond om voor de Krijgsraad te verschijnen. In de verzetprocedure is de zaak wederom behandeld waarna de Krijgsraad in augustus 2021 het vonnis heeft uitgesproken.
Door enkele verdachten die zijn veroordeeld tot een gevangenisstraf is hoger beroep aangetekend.
Op 29 juli 2022 begint de behandeling in hoger beroep van deze strafzaak bij het Hof van Justitie.
Omdat het in deze gaat om hoger beroep van vonnissen van de Krijgsraad bestaat het Hof van Justitie uit drie rechters van het Hof van Justitie waarvan één militaire deskundige is.
Wat betekent hoger beroep?
Bij de behandeling in hoger beroep wordt de zaak door drie andere rechters opnieuw behandeld en wordt beoordeeld of de beslissing van de eerste rechter juist is.
De partijen of hun advocaten kunnen tegen de beslissing van de eerste rechter bezwaren aanvoeren. Zij kunnen aan het Hof van Justitie redenen aangeven waarom zij vinden dat de beslissing van de eerste rechter niet juist is geweest.
Verder zullen de rechters bij de behandeling van een strafzaak in hoger beroep de verdachten horen en eventueel getuigen horen. De advocaten en het Openbaar Ministerie komen ook aan het woord. Het Hof zal in hoger beroep uiteindelijk een definitief vonnis wijzen.
Paramaribo, 28 juli 2022
Communicatie Unit Hof van Justitie
Het Hof van Justitie beëdigt notaris en kandidaat-notaris
23 maart 2022
Vandaag werden op het Hof van Justitie, de dames Naomi Stekkel en Chayenne Dollart in aanwezigheid van hun naasten, beëdigd tot respectievelijk notaris en kandidaat-notaris bij het Hof van Justitie. Na het afleggen van de eed, brachten de president van het Hof van Justitie Iwan Rasoelbaks, en de waarnemend procureur-generaal Garcia Paragsingh hun felicitaties uit naar de nieuwbakken notaris en kandidaat-notaris.
Madhuri Nanan Panday, eerste penningmeester van de Surinaamse Notariële Beroepsorganisatie sprak de beëdigde collegae namens het bestuur toe, en wenste hen veel wijsheid, kracht en vooral veel geduld toe.
Rechter Dinesh Sewratan feliciteert Naomi Stekkel na haar beëdiging tot notaris bij het Hof van Justitie.
Notaris Naomi Stekkel poseert met haar dierbaren voor een fotomoment.
Kandidaat-notaris Chayenne Dollart geflankeerd door haar ouders.
Chayenne Dollart in de zittingszaal na haar beëdiging tot kandidaat-notaris bij het Hof van Justitie.
Eerste vrouwelijke Surinaamse rechter ontvangt internationale onderscheiding
8 maart 2022
Op donderdag 8 maart, de internationale dag van de vrouw zal de vice-president van het Hof van Justitie, mr. drs. Cynthia Valstein-Montnor, de “Pioneering Caribbean Women Jurist” award van de Caribbean Court of Justice Academy for Law, toegekend krijgen. Naast 32 andere vrouwelijke juristen uit de regio, komt deze eervolle onderscheiding haar toe vanwege het baanbrekende werk dat zij in Suriname heeft verricht gedurende haar juridische carrière.
Mr.drs. Cynthia Valstein-Montnor achter de groene tafel.
Mr. Valstein-Montnor is in 1997 als eerste vrouwelijke rechter in Suriname benoemd. Zij is in 2010 tevens als eerste vrouwelijke vice president van het Hof van Justitie aangesteld, en heeft geruime tijd het ambt van president van het Hof waargenomen.
Het Caribbean Jurist Award Project bestaat sinds 2019 en beijvert zich om de bijzondere rol van vrouwelijke Juristen in de regio te belichten. In 2021 was het de beurt aan vrouwelijke juristen die een voortrekkers taak hebben vervuld in overheidsfuncties die voornamelijk als klassieke mannenberoepen werden beschouwd. Voorafgaand aan deze award uitreiking heeft op 12 oktober van het vorig jaar de launch van het boek “Pioneering Caribbean Women Jurist” plaatsgevonden. (zie: The launch of the Pioneering Caribbean Women Jurists publication – YouTube).
De award zou aanvankelijk persoonlijk uitgereikt worden te Trinidad, echter is vanwege de huidige corona situatie, besloten tot een virtuele uitreiking die in 15 landen op de verschillende kanalen van Flow’s Caribbean Network wordt uitgezonden. In Suriname is de ceremonie live te volgen via CCJ ACADEMY FOR LAW – PIONEERING CARIBBEAN WOMEN JURISTS AWARDS 2022 – VA – YouTube om 19:00 uur.
Leven en werk van John Robert von Niesewand
4 maart 2022
Op 25 januari jl. verwisselde mr. John Robert von Niesewand, gewezen president van het Hof van Justitie, het tijdelijke met het eeuwige. In het artikel: Leven en werk van John Robert von Niesewand blikken wij terug op het leven en werk van deze hardwerkende en deskundige jurist die zich met hart en ziel heeft ingezet voor de rechtspraak en de rechtstaat.
Nog een psycholoog en psychiater beëdigd tot gerechtsdeskundigen
4 maart 2022
Rechters, officieren van justitie en advocaten beschikken nu over twee extra gerechtsdeskundigen: psycholoog Shaenen Danoe en psychiater Chiqueta Kromoredjo zijn maandag jongstleden beëdigd door rechter Anand Charan. Voor de beoordeling van strafzaken kan de strafrechtsector nu een beroep doen op in totaal zes experts op het gebied van geestelijke gezondheid; vier psychiaters en twee psychologen.
Deze gerechtsdeskundigen kunnen onderzoeken of een verdachte van een ernstig strafbaar feit kampte met psychische stoornissen, of wellicht ontoerekeningsvatbaar was bij het plegen van het feit. Zij kunnen ook beoordelen of er risico is dat de verdachte opnieuw een wandaad pleegt.
Chiqueta Kromoredjo zei in het dankwoord mede namens haar collega Danoe ingenomen te zijn met deze nieuwe uitdaging en ernaar uit te kijken een bijdrage te leveren aan de rechtspleging.
In haar felicitatieboodschap sprak waarnemend procureur-generaal Garcia Paragsingh de hoop uit dat de net beëdigde deskundigen hun taken naar en geweten zullen vervullen.
Tot slot feliciteerde rechter Charan de nieuwe gerechtsdeskundigen namens het Hof van Justitie en wenste hun sterkte en succes bij de invulling van deze rol.
Waarnemend procureur-generaal Garcia Paragsingh bij haar felicitatieboodschap.
Psychiater Chiqueta Kromoredjo en psycholoog Shaenen Danoe poseren in de zittingszaal van het Hof van Justitie na hun beëdiging tot gerechstdeskundigen.
Vierentwintig jaar vrouwelijke rechters in Suriname
Het Nederlands Juristenblad (NJB) heeft in zijn pas verschenen themanummer over vrouwen en rechtspraak, ook aandacht besteed aan de Surinaamse rechterlijke macht. Onder de kop ‘Vierentwintig jaar vrouwelijke rechters in Suriname’, schetst professor mr. dr. Anne Ruth Mackor, een tijdbeeld hierover aan de hand van interviews met drie generaties Surinaamse rechters. Volgens de auteur maakte het Hof van Justitie de afgelopen vierentwintig jaar in meer dan één opzicht een stormachtige ontwikkeling door. “De rechtspraak is gefeminiseerd en ook de maatschappelijke achtergrond van de rechters is sterk veranderd. De feminisering van de rechtspraak en van alle andere klassieke juridische professies lijkt vooral het gevolg van de scheve vrouw-man ratio onder rechtenstudenten.”
Mackor, hoogleraar professie ethiek, interviewde zes rechters, waaronder hof president Iwan Rasoelbaks, die de eerste raio-opleiding volgde. Overige leden van het hof die ook aan het woord komen zijn: Ingrid Lachitjaran, Marie Mettendaf, Robert Praag, Sandra Bradley en Ishwarpersad Sonai. De keuze op basis van man/vrouw verhouding, viel op hen onder meer vanwege hun benoemingen in drie periodes: 1990-2000, 2001-2011 en 2012-2020; drie generaties rechters.
Eerste vrouwelijke rechter
Tussen 1975 en 1997 zijn via zij-instroom, uitsluitend mannelijke rechters geworven. In 1993 startte de eerste raio-opleiding waartoe ook vijf vrouwen werden toegelaten. Vier van hen verlieten vroegtijdig de opleiding; de enige overgebleven vrouw was Cynthia Valstein-Montnor. “Omdat zij al relevante werkervaring had, deed zij een verkorte opleiding. Zij rondde deze in 1997 af en werd in datzelfde jaar benoemd als eerste vrouwelijke rechter van Suriname.”
Momenteel telt het Hof 29 rechters (inclusief de president en vicepresident), van wie zestien vrouwen (55%) en dertien mannen (45%). Mackor: “Dit aantal is, vergeleken met voorgaande decennia, een (ruime) verdubbeling van het aantal rechters.”
Vrijheid en privacy
Openhartig vertellen de geïnterviewde rechters over verschillende zaken zoals hun achtergrond, keuze voor het beroep, zorgtaak thuis, hun vrijheid en privacy. Rasoelbaks, die in 2000 de jongst benoemde rechter werd, vertelt dat hij zich nooit ingeperkt heeft gevoeld om naar openbare activiteiten te gaan, maar dat hij door leeftijd en ervaring wel alerter werd bij de keuzes. De rechters reageren op de man/vrouw ratio binnen het ambt en vertellen over hun werk(wijze) en de bejegening door advocaten en rechtzoekenden. Geen van de vrouwelijke rechters heeft ervaren dat ze geïnterrumpeerd werden of althans dat hun vrouw-zijn daarbij een rol speelde. Lachitjaran herinnert zich wel een jonge advocaat die met haar in discussie wilde gaan. Zij gaf hem te verstaan dat de zitting niet de plek is voor discussie en dat hij commentaar mocht leveren in zijn conclusie en dat zij hem zou antwoorden in haar vonnis.
Ishwarpersad Sonai, Marie Mettendaf, Ingrid Lachitjaran, Iwan Rasoelbaks en Robert Praag, leden van het Hof van Justitie. Foto: Ranu Abhelakh
Aanzien, status en gezag
Ook onderwerpen als partijdigheid, onafhankelijk zijn, gender, etniciteit, gezag en status als rechter binnen de samenleving komen in het artikel voorbij. “De geïnterviewde rechters hebben echter niet de indruk dat status en gezag van de rechter door de feminisering veranderd zijn”, vindt Mackor. De oordelen van de rechters over eventuele verschillen in denken en handelen van mannelijke en vrouwelijke rechters lopen uiteen. “Een deel van hen ziet wel verschillen, een deel niet. De rechters zijn het er wel over eens dat gender een rol speelt in familiezaken, met name in beschermingsbevelzaken.” Verschillende rechters vertellen dat het feit dat vrouwen meer op de maatschappelijke ladder stijgen dan hun partner, veelvuldig tot problemen in de privésfeer leidt.
Genderkaart
Op zittingen springen vooral twee zaken in het oog. Ten eerste blijkt dat mannelijke procespartijen hun vrouwelijke (ex)partner op de zitting vaak met veel minder respect bejegenen dan omgekeerd. Ten tweede speelt het geslacht van de rechter in deze zaken soms een rol. “Het is vooral bij beschermingsbevelen, maar ook wel bij omgangsregelingen dat de mannelijke procespartij de genderkaart speelt. Ter illustratie, delen de rechters enkele ervaringen uit de rechtszaal. Zo maakte Praag enkele keren mee dat een man tegen wie een beschermingsbevel werd gevraagd, klaagde dat zijn vrouw het gedrag had uitgelokt en daarbij steun zocht bij hem met de woorden ‘Maar U bent toch ook een man (U weet toch hoe vrouwen zijn)!’. Mettendaf maakte mee dat de mannelijke partij in een omgangsregelingzaak aan haar gevoel appelleerde door op te merken: ‘Ach, mevrouw de rechter, U hebt toch ook kinderen?’.
NJB-thema ‘vrouwen en rechtspraak’
Het NJB-themanummer is geïnspireerd door het feit dat het dit jaar precies 100 jaar geleden is dat in het Nederlandse parlement werd gedebatteerd over de komst van vrouwelijke rechters. In 1947 trad uiteindelijk de eerste vrouwelijke rechter Johanna Hudig in Nederland aan, nu bijna 75 jaar geleden. Was de rechterlijke macht voorheen vooral een mannenbolwerk, vandaag de dag is in Nederland meer dan zestig procent van de rechters in eerste aanleg, vrouw.
Hoogleraar Mackor is verbonden aan de Faculteit Rechtsgeleerdheid van de Rijksuniversiteit Groningen. Sinds 2004 geeft zij ook haar krachten aan de raio- en rio-opleiding van de zittende en staande magistratuur in Suriname. Als extern adviseur was zij betrokken bij de totstandkoming van de Gedragscode (2015) en de Klachtenregeling (2020) van het Hof van Justitie.
Waarnemend hof president neemt muzikale oproep in ontvangst
Op vrijdag 18 september jl. ontving waarnemend hof president Iwan Rasoelbaks, de dames Ruth Creebsburg-Nortan, Meryll Malone en Debora Swanenberg, het team achter het lied “Yep’ opo a nen fu Sranan”. Deze compositie is een initiatief van de in Nederland wonende gospelzangers Letitia Bakker-Dors. Het is een oproep aan alle Surinamers om samen te werken aan de opbouw van ons land, aangezien een ieder op zijn of haar manier, hoe klein dan ook, een bijdrage kan leveren aan de ontwikkeling van Suriname. De initiatiefnemers hebben gemeend het nummer eerst aan te bieden aan de leiders van de drie staatsmachten, waaronder de rechterlijke macht als waarborgingsinstituut van het rechtssysteem. De 7-jarige Yízreël Brown die ook te zien is in de videoclip, mocht de stick met het nummer overhandigen aan de waarnemend hof president.
Mr. Rasoelbaks toonde zich zeer ingenomen met dit gebaar, en kon zich na het beluisteren van het lied, helemaal terugvinden in het gedachtengoed dat daarin vertolkt wordt. Hij stelde dat vooral in deze periode waarin de hele wereld gebukt gaat onder de Covid-19 pandemie, positieve initiatieven waar kracht uit kan worden geput, van groot belang zijn. Aangezien het ultieme doel van de staatsmachten is om welvaart en welzijn voor de gemeenschap te bewerkstelligen, wordt iedere bijdrage daaraan, van harte verwelkomd. Hij wenste de initiatiefnemers veel succes toe, en gaf aan ervan overtuigd te zijn dat hun muzikale oproep weerklank zal vinden in de gemeenschap.
Bijgestaan door Ruth Creebsburg-Nortan, overhandigt Yízreël Brown, het nummer aan waarnemend hof president Iwan Rasoelbaks
Justitie minister Kenneth Amoksi maakt kennis met de rechterlijke organisatie
Op vrijdag 14 augustus bracht de minister van Justitie en Politie, mr. Kenneth Amoksi, een kennismakingsbezoek aan het Hof van Justitie. De minister maakte in zijn huidig ambt formeel kennis met de rechterlijke organisatie.
In aanwezigheid van collega rechters en leidinggevenden van de griffie, gaf wnd. hof president Iwan Rasoelbaks een exposé van de stand van zaken. Hij ging daarbij uitvoerig in op de reeds op gang gezette verzelfstandiging van de rechterlijke organisatie, en zette tevens de condities uiteen voor een optimale rechtsgang. Aan het eind van zijn presentatie, overhandigde Rasoelbaks het beleidsdocument “Speerpunten van beleid van de Rechtspraak 2020-2025, op weg naar efficiëntere rechtspraak” aan de justitieminister.
In zijn spreekbeurt complimenteerde minister Amoksi de rechterlijke organisatie met de vorderingen in haar bedrijfsvoering en sprak hij zijn waardering uit voor de wijze waarop de rechterlijke macht zich staande heeft gehouden in de afgelopen jaren. Volgens de minister is het verwachtbaar dat de invulling die nu door de regering wordt gegeven aan de anti-corruptiewet, een zwaardere werkdruk op de rechterlijke macht zal leggen. Hij stelde daarbij dat de regering klaar staat om het instituut te ondersteunen. Volgens de bewindsman zullen er maatregelen getroffen worden voor versnelling van de behandeling van rechtszaken; hij toonde zich tevens voorstaander van uitbreiding en decentralisatie van de rechtspraak.
In zijn slotwoord bedankte Rasoelbaks de justitieminister voor diens hoopgevende woorden: “Als staatsmacht met de 2 andere staatsmachten helpen we deze natie zich richten naar een opwaartse beweging. Suriname breed! Wij zullen uiteraard in de komende tijd in overlegmomenten met elkaar verder inhoud geven aan de intenties”, aldus de waarnemend hof president.
