Op woensdag 25 augustus heeft de beëdiging van Beryl Kiem Mie Chin A Cheong, Anthony Heath, Valerian Bendanon, Nishita Tedjoe en Eunice Fernand tot advocaat plaatsgevonden tijdens een buitengewone openbare zitting van het Hof van Justitie.
Moment voorafgaand aan de individuele aflegging van de belofte. Aan tafel President Hof van Justitie Iwan Rasoelbaks, Rechters Dinesh Sewratan en Susanne Chu, Griffier Monique van Genderen-Relyveld en Waarnemend Procureur-Generaal Garcia Paragsingh
De president van het Hof, Iwan Rasoelbaks, hield in zijn toespraak de aanwezigen voor dat er veel uitdagingen zijn binnen de rechterlijke macht en dat de mensen binnen de organisatie niet voldoende worden gewaardeerd. Desondanks ziet hij dat de medewerkers niet wegtrekken en het verantwoordelijke en harde werk blijven voortzetten. Hij is de medewerkers van de rechterlijke organisatie hiervoor dankbaar. Hij wees ook op de verzelfstandiging van de rechterlijke macht. ‘Ik moet de verantwoordelijken binnen de executieve – opeenvolgende regeringen – vanaf 2013 tot heden meegeven dat ze het belang bij een deskundige, onafhankelijke en integere rechterlijke macht, ook op rechtspositionele vlak, naar waarde hebben geschat en op een verantwoorde wijze enigszins gestand hebben gehouden al is het nog steeds bij staatsbesluit,’ sprak hij de aanwezigen toe.
V.l.n.r. Nishita Tedjoe, Eunice Fernand, Valerian Bendanon, Anthony Heath en Beryl Kiem Mie Chin A Cheong
De waarnemend Procureur-Generaal Garcia Paragsingh gaf de pas beëdigde advocaten in haar toespraak mee om de ontwikkelingen in wet en recht bij te houden door thema gerichte cursussen te volgen. ‘Alleen op deze wijze zult u de belangen van uw cliënt op de juiste wijze kunnen behartigen,’ legde zij de beëdigden uit.
De deken van de Surinaamse Orde van Advocaten (SOVA), Elleson Fraenk, gaf haar nieuw beëdigde collega’s mee om toch te zorgen voor een balans tussen werk en persoonlijke levenssfeer. ‘Achter de toga schuilt een mens. Achter die mens schuilt een familie, een kring van naasten, een support system. Maak ruimte voor een bestaan waarin vak bevlogenheid en werkdruk, gezonde groei en een volwaardig bestaan niet hoeven te overschaduwen, maar juist kunnen aanvullen,’ hield zij haar collega’s voor.
Felicitatie boodschappen worden overgebracht door collega advocaten
Ook de beëdigden hielden elk een speech waarbij zij de verschillende personen die hebben bijgedragen aan hun beëdiging tot advocaat bedankten. De zitting werd verder bijgewoond door de familieleden, vrienden en kennissen van de vijf pas beëdigde advocaten.
Behandeling bezwaarschrift verdachte A. Adhin van 26 augustus 2022
Op 26 augustus 2022 zou het Hof van Justitie een aanvang maken met de behandeling van het bezwaarschrift tegen de dagvaarding van verdachte A. Adhin. De verdachte Adhin wordt vervolgd als gewezen politieke ambtsdrager.
Politieke ambtsdragers staan ingevolge artikel 140 van de Grondwet in eerste aanleg niet terecht bij de kantonrechter maar bij het Hof van Justitie, indien zij verdacht worden van het plegen van misdrijven in hun betrekking.
Het Hof (in eerste aanleg) spreekt in dit soort gevallen recht met drie rechters. Tegen een uitspraak van het Hof kan hoger beroep aangetekend worden. Het hoger beroep wordt behandeld door het Hof (in hoger beroep) dat dan bestaat uit vijf andere rechters, die eerder niet betrokken zijn geweest bij de strafzaak. Ingevolge het Wetboek van Strafvordering kan een verdachte die een dagvaarding heeft ontvangen, bij het gerecht, dat zijn strafzaak zal behandelen, bezwaar aantekenen tegen de dagvaarding. Het bezwaarschrift zorgt ervoor dat de dagvaarding die door het Openbaar Ministerie is uitgebracht, vervalt. Dat betekent dat de zaak niet meer inhoudelijk kan worden behandeld, zolang op het bezwaarschrift niet onherroepelijk is beslist.
De verdachte Adhin was door het Openbaar Ministerie gedagvaard om voor het Hof van Justitie (in eerste aanleg) te verschijnen in verband met strafbare feiten waarvan hij verdacht wordt.
De verdachte Adhin heeft hierna bezwaar aangetekend tegen de dagvaarding.
Het Hof van Justitie (in eerste aanleg) zal het bezwaarschrift in behandeling nemen en de verdachte en het Openbaar Ministerie horen. Hierna neemt het Hof een beslissing. Indien het bezwaar gegrond wordt bevonden dan wordt de verdachte niet verder vervolgd. Indien het bezwaar ongegrond wordt beoordeeld dan bepaalt het Hof wanneer de zaak verder op de zitting behandeld zal worden. Tegen deze beslissing van het Hof (in eerse aanleg) kan hoger beroep aangetekend worden, zowel door het Openbaar Ministerie als de verdachte.
Op 26 augustus 2022 heeft de zitting wel plaatsgehad doch is de zaak niet in behandeling genomen omdat één van de rechters die deel uitmaakt van de kamer die de zaak behandelt, vanwege ziekte niet aanwezig kon zijn.
De behandeling van het bezwaarschrift is uitgesteld naar vrijdag 14 oktober 2022.
Paramaribo, 30 augustus 2022
Communicatie Unit Hof van Justitie
De zitting van de “december strafzaak” van 17 augustus 2022
Op woensdag 17 augustus j.l. heeft de tweede terechtzitting van de “december strafzaak” in hoger beroep plaatsgevonden.
De verdachten S. Dendoe, I. Dijksteel, E. Gefferie en B. Brondenstein waren aanwezig. Met de aanwezigheid van Dijksteel is het tegen hem verleende verstek gezuiverd en is de zaak tegen hem op tegenspraak behandeld.
De verdachte D. Bouterse was afwezig en heeft door tussenkomst van zijn raadsman, I.D. Kanhai BSc, een geneeskundige verklaring doen overleggen.
Ook zijn tijdens deze terechtzitting van de zeven door de advocaat opgebrachte getuigen, vier getuigen gehoord, namelijk I. Graanoogst, H. Mohamed Said, J. Hardjoprajitno en I. Dijksteel. Laatstgenoemde is tevens verdachte in deze zaak. Om verschillende redenen is door de advocaat besloten om af te zien de getuige E. Vreden (overleden), S. Moeslikan (vermoedelijk in Nederland woonachtig) en H. Naarendorp te horen.
Na de vereiste eed te hebben afgelegd zijn de vier eerder genoemde getuigen ondervraagd door de advocaat van de verdachten, de waarnemend Procureur-Generaal en de drie rechters. Ook de verdachten zijn in de gelegenheid gesteld de nodige vragen te stellen.
Na het verhoor van de getuigen is door het Hof bepaald dat de volgende terechtzitting zal worden gehouden op maandag 31 oktober 2022 om 09.00 uur v.m. Op die zitting zal het verdachtenverhoor plaatsvinden.
De aanwezige verdachten zijn aangezegd om op die dag aanwezig te zijn.
Op 29 juli 2022 heeft het Hof van Justitie in hoger beroep een aanvang gemaakt met de ‘december- zaak’. De Hofkamer wordt voorgezeten door rechter mr. D.D. Sewratan. De kamer bestaat verder uit de rechters mr. A. Charan en Kolonel D. Kamperveen. Van de vijf verdachten die hoger beroep hebben aangetekend tegen het vonnis zijn vier verschenen, namelijk de verdachten D.D. Bouterse, S. Dendoe, E. Gefferie en B. Brondenstein. De verdachte I. Dijksteel is niet verschenen. Ten aanzien van hem heeft het Hof verstek verleend en de persoonlijke verschijning bevolen. Het Openbaar Ministerie heeft ook hoger beroep aangetekend in de zaken van S. Dendoe, E. Gefferie, I. Dijksteel en B. Brondenstein.
Bij de aanvang van de terechtzitting hebben de aanwezige verdachten, zoals gebruikelijk, hun persoonsgegevens doorgegeven. De kamerpresident heeft hen voorgehouden dat zij zich mogen beroepen op hun zwijgrecht. Dat is een recht dat verdachten wettelijk hebben om niet te antwoorden op vragen aan hen gesteld, behalve als zij dat zelf willen. Aan de verdachten en de vervolgingsambtenaar, mr. C. Rasam, is ook de gangbare vraag gesteld waarom zij hoger beroep hebben aangetekend. Dat geldt dan als richtsnoer bij het onderzoek door de strafkamer. Verdachten hebben ook het wettelijk recht om aan te geven of zij eerst wensen te worden gehoord of na het verhoor van getuigen. Alle vier aanwezige verdachten hebben te kennen gegeven het oneens te zijn met de veroordeling en de opgelegde straf in eerste aanleg, door de Krijgsraad. De advocaat van de verdachten, I. Kanhai BSc., lichtte de meningen van de verdachten nader toe. Op verzoek van de verdachten zullen eerst getuigen worden gehoord. In totaal zijn er zes namen van getuigen doorgegeven die volgens de advocaat opnieuw gehoord zouden moeten worden in hoger beroep, terwijl de verdediging alsnog de naam en het adres van een zevende getuige schriftelijk zal opgeven.
Het Hof heeft beslist dat de getuigen op de volgende terechtzitting gehoord zullen worden. De behandeling van de zaak is daarom uitgesteld door de kamerpresident en de terechtzitting is vervolgens door hem afgesloten. De volgende terechtzitting vindt plaats op woensdag 17 augustus 2022 om 09:00 uur.
De terechtzittingen kunnen vanwege de beperkte ruimte slechts bijgewoond worden door vooraf geregistreerd publiek. In beginsel worden slechts personen die een zekere mate van aantoonbare betrokkenheid hebben bij de strafzaak in de gelegenheid gesteld zich te registreren voor het bijwonen van de terechtzitting.
Paramaribo, 2 augustus 2022
Communicatie Unit Hof van Justitie
Persberichten van de Communicatie Unit van het Hof van Justitie
Het Hof heeft de behoefte in de samenleving naar informatie over civiele zaken en strafzaken, waar veel publieke aandacht voor bestaat, aangevoeld en heeft inmiddels zijn Communicatie Unit zodanig in kunnen richten dat thans een bescheiden aanvang kan worden gemaakt met het uitvaardigen van persberichten. Deze persberichten zullen met de media worden gedeeld en zullen tevens op de website van het Hof van Justitie worden geplaatst (www.rechtspraak.sr). Op termijn zal het Hof de Communicatie Unit uitbreiden met één of meer woordvoerders.
Eén van de belangrijke kenmerken van de onafhankelijke rechtspraak is transparantie (openbaarheid van de rechtspraak) en inzichtelijkheid met betrekking tot de rechtsprocessen en de wijze waarop beslissingen bij de rechtspraak tot stand komen.
In de afgelopen periode zijn er meerdere zaken geweest die de aandacht van het publiek hadden.
De “december”- zaak
Dat geldt thans voor de strafzaak die wordt aangeduid met de “december zaak”. Die strafzaak is op de zitting bij de Krijgsraad begonnen in 2007.
In november 2019 is het vonnis in eerste aanleg gewezen. Een aantal verdachten is vrijgesproken en enkele verdachten zijn veroordeeld tot een gevangenisstraf.
Eén van de verdachten die bij de behandeling bij de Krijgsraad niet was verschenen heeft het rechtsmiddel van verzet aangetekend, waardoor voor hem alsnog de gelegenheid bestond om voor de Krijgsraad te verschijnen. In de verzetprocedure is de zaak wederom behandeld waarna de Krijgsraad in augustus 2021 het vonnis heeft uitgesproken.
Door enkele verdachten die zijn veroordeeld tot een gevangenisstraf is hoger beroep aangetekend.
Op 29 juli 2022 begint de behandeling in hoger beroep van deze strafzaak bij het Hof van Justitie.
Omdat het in deze gaat om hoger beroep van vonnissen van de Krijgsraad bestaat het Hof van Justitie uit drie rechters van het Hof van Justitie waarvan één militaire deskundige is.
Wat betekent hoger beroep?
Bij de behandeling in hoger beroep wordt de zaak door drie andere rechters opnieuw behandeld en wordt beoordeeld of de beslissing van de eerste rechter juist is.
De partijen of hun advocaten kunnen tegen de beslissing van de eerste rechter bezwaren aanvoeren. Zij kunnen aan het Hof van Justitie redenen aangeven waarom zij vinden dat de beslissing van de eerste rechter niet juist is geweest.
Verder zullen de rechters bij de behandeling van een strafzaak in hoger beroep de verdachten horen en eventueel getuigen horen. De advocaten en het Openbaar Ministerie komen ook aan het woord. Het Hof zal in hoger beroep uiteindelijk een definitief vonnis wijzen.
Paramaribo, 28 juli 2022
Communicatie Unit Hof van Justitie
Het Hof van Justitie beëdigt notaris en kandidaat-notaris
23 maart 2022
Vandaag werden op het Hof van Justitie, de dames Naomi Stekkel en Chayenne Dollart in aanwezigheid van hun naasten, beëdigd tot respectievelijk notaris en kandidaat-notaris bij het Hof van Justitie. Na het afleggen van de eed, brachten de president van het Hof van Justitie Iwan Rasoelbaks, en de waarnemend procureur-generaal Garcia Paragsingh hun felicitaties uit naar de nieuwbakken notaris en kandidaat-notaris.
Madhuri Nanan Panday, eerste penningmeester van de Surinaamse Notariële Beroepsorganisatie sprak de beëdigde collegae namens het bestuur toe, en wenste hen veel wijsheid, kracht en vooral veel geduld toe.
Rechter Dinesh Sewratan feliciteert Naomi Stekkel na haar beëdiging tot notaris bij het Hof van Justitie.
Notaris Naomi Stekkel poseert met haar dierbaren voor een fotomoment.
Kandidaat-notaris Chayenne Dollart geflankeerd door haar ouders.
Chayenne Dollart in de zittingszaal na haar beëdiging tot kandidaat-notaris bij het Hof van Justitie.
Eerste vrouwelijke Surinaamse rechter ontvangt internationale onderscheiding
8 maart 2022
Op donderdag 8 maart, de internationale dag van de vrouw zal de vice-president van het Hof van Justitie, mr. drs. Cynthia Valstein-Montnor, de “Pioneering Caribbean Women Jurist” award van de Caribbean Court of Justice Academy for Law, toegekend krijgen. Naast 32 andere vrouwelijke juristen uit de regio, komt deze eervolle onderscheiding haar toe vanwege het baanbrekende werk dat zij in Suriname heeft verricht gedurende haar juridische carrière.
Mr.drs. Cynthia Valstein-Montnor achter de groene tafel.
Mr. Valstein-Montnor is in 1997 als eerste vrouwelijke rechter in Suriname benoemd. Zij is in 2010 tevens als eerste vrouwelijke vice president van het Hof van Justitie aangesteld, en heeft geruime tijd het ambt van president van het Hof waargenomen.
Het Caribbean Jurist Award Project bestaat sinds 2019 en beijvert zich om de bijzondere rol van vrouwelijke Juristen in de regio te belichten. In 2021 was het de beurt aan vrouwelijke juristen die een voortrekkers taak hebben vervuld in overheidsfuncties die voornamelijk als klassieke mannenberoepen werden beschouwd. Voorafgaand aan deze award uitreiking heeft op 12 oktober van het vorig jaar de launch van het boek “Pioneering Caribbean Women Jurist” plaatsgevonden. (zie: The launch of the Pioneering Caribbean Women Jurists publication – YouTube).
De award zou aanvankelijk persoonlijk uitgereikt worden te Trinidad, echter is vanwege de huidige corona situatie, besloten tot een virtuele uitreiking die in 15 landen op de verschillende kanalen van Flow’s Caribbean Network wordt uitgezonden. In Suriname is de ceremonie live te volgen via CCJ ACADEMY FOR LAW – PIONEERING CARIBBEAN WOMEN JURISTS AWARDS 2022 – VA – YouTube om 19:00 uur.
Leven en werk van John Robert von Niesewand
4 maart 2022
Op 25 januari jl. verwisselde mr. John Robert von Niesewand, gewezen president van het Hof van Justitie, het tijdelijke met het eeuwige. In het artikel: Leven en werk van John Robert von Niesewand blikken wij terug op het leven en werk van deze hardwerkende en deskundige jurist die zich met hart en ziel heeft ingezet voor de rechtspraak en de rechtstaat.
Nog een psycholoog en psychiater beëdigd tot gerechtsdeskundigen
4 maart 2022
Rechters, officieren van justitie en advocaten beschikken nu over twee extra gerechtsdeskundigen: psycholoog Shaenen Danoe en psychiater Chiqueta Kromoredjo zijn maandag jongstleden beëdigd door rechter Anand Charan. Voor de beoordeling van strafzaken kan de strafrechtsector nu een beroep doen op in totaal zes experts op het gebied van geestelijke gezondheid; vier psychiaters en twee psychologen.
Deze gerechtsdeskundigen kunnen onderzoeken of een verdachte van een ernstig strafbaar feit kampte met psychische stoornissen, of wellicht ontoerekeningsvatbaar was bij het plegen van het feit. Zij kunnen ook beoordelen of er risico is dat de verdachte opnieuw een wandaad pleegt.
Chiqueta Kromoredjo zei in het dankwoord mede namens haar collega Danoe ingenomen te zijn met deze nieuwe uitdaging en ernaar uit te kijken een bijdrage te leveren aan de rechtspleging.
In haar felicitatieboodschap sprak waarnemend procureur-generaal Garcia Paragsingh de hoop uit dat de net beëdigde deskundigen hun taken naar en geweten zullen vervullen.
Tot slot feliciteerde rechter Charan de nieuwe gerechtsdeskundigen namens het Hof van Justitie en wenste hun sterkte en succes bij de invulling van deze rol.
Waarnemend procureur-generaal Garcia Paragsingh bij haar felicitatieboodschap.
Psychiater Chiqueta Kromoredjo en psycholoog Shaenen Danoe poseren in de zittingszaal van het Hof van Justitie na hun beëdiging tot gerechstdeskundigen.
Vierentwintig jaar vrouwelijke rechters in Suriname
Het Nederlands Juristenblad (NJB) heeft in zijn pas verschenen themanummer over vrouwen en rechtspraak, ook aandacht besteed aan de Surinaamse rechterlijke macht. Onder de kop ‘Vierentwintig jaar vrouwelijke rechters in Suriname’, schetst professor mr. dr. Anne Ruth Mackor, een tijdbeeld hierover aan de hand van interviews met drie generaties Surinaamse rechters. Volgens de auteur maakte het Hof van Justitie de afgelopen vierentwintig jaar in meer dan één opzicht een stormachtige ontwikkeling door. “De rechtspraak is gefeminiseerd en ook de maatschappelijke achtergrond van de rechters is sterk veranderd. De feminisering van de rechtspraak en van alle andere klassieke juridische professies lijkt vooral het gevolg van de scheve vrouw-man ratio onder rechtenstudenten.”
Mackor, hoogleraar professie ethiek, interviewde zes rechters, waaronder hof president Iwan Rasoelbaks, die de eerste raio-opleiding volgde. Overige leden van het hof die ook aan het woord komen zijn: Ingrid Lachitjaran, Marie Mettendaf, Robert Praag, Sandra Bradley en Ishwarpersad Sonai. De keuze op basis van man/vrouw verhouding, viel op hen onder meer vanwege hun benoemingen in drie periodes: 1990-2000, 2001-2011 en 2012-2020; drie generaties rechters.
Eerste vrouwelijke rechter
Tussen 1975 en 1997 zijn via zij-instroom, uitsluitend mannelijke rechters geworven. In 1993 startte de eerste raio-opleiding waartoe ook vijf vrouwen werden toegelaten. Vier van hen verlieten vroegtijdig de opleiding; de enige overgebleven vrouw was Cynthia Valstein-Montnor. “Omdat zij al relevante werkervaring had, deed zij een verkorte opleiding. Zij rondde deze in 1997 af en werd in datzelfde jaar benoemd als eerste vrouwelijke rechter van Suriname.”
Momenteel telt het Hof 29 rechters (inclusief de president en vicepresident), van wie zestien vrouwen (55%) en dertien mannen (45%). Mackor: “Dit aantal is, vergeleken met voorgaande decennia, een (ruime) verdubbeling van het aantal rechters.”
Vrijheid en privacy
Openhartig vertellen de geïnterviewde rechters over verschillende zaken zoals hun achtergrond, keuze voor het beroep, zorgtaak thuis, hun vrijheid en privacy. Rasoelbaks, die in 2000 de jongst benoemde rechter werd, vertelt dat hij zich nooit ingeperkt heeft gevoeld om naar openbare activiteiten te gaan, maar dat hij door leeftijd en ervaring wel alerter werd bij de keuzes. De rechters reageren op de man/vrouw ratio binnen het ambt en vertellen over hun werk(wijze) en de bejegening door advocaten en rechtzoekenden. Geen van de vrouwelijke rechters heeft ervaren dat ze geïnterrumpeerd werden of althans dat hun vrouw-zijn daarbij een rol speelde. Lachitjaran herinnert zich wel een jonge advocaat die met haar in discussie wilde gaan. Zij gaf hem te verstaan dat de zitting niet de plek is voor discussie en dat hij commentaar mocht leveren in zijn conclusie en dat zij hem zou antwoorden in haar vonnis.
Ishwarpersad Sonai, Marie Mettendaf, Ingrid Lachitjaran, Iwan Rasoelbaks en Robert Praag, leden van het Hof van Justitie. Foto: Ranu Abhelakh
Aanzien, status en gezag
Ook onderwerpen als partijdigheid, onafhankelijk zijn, gender, etniciteit, gezag en status als rechter binnen de samenleving komen in het artikel voorbij. “De geïnterviewde rechters hebben echter niet de indruk dat status en gezag van de rechter door de feminisering veranderd zijn”, vindt Mackor. De oordelen van de rechters over eventuele verschillen in denken en handelen van mannelijke en vrouwelijke rechters lopen uiteen. “Een deel van hen ziet wel verschillen, een deel niet. De rechters zijn het er wel over eens dat gender een rol speelt in familiezaken, met name in beschermingsbevelzaken.” Verschillende rechters vertellen dat het feit dat vrouwen meer op de maatschappelijke ladder stijgen dan hun partner, veelvuldig tot problemen in de privésfeer leidt.
Genderkaart
Op zittingen springen vooral twee zaken in het oog. Ten eerste blijkt dat mannelijke procespartijen hun vrouwelijke (ex)partner op de zitting vaak met veel minder respect bejegenen dan omgekeerd. Ten tweede speelt het geslacht van de rechter in deze zaken soms een rol. “Het is vooral bij beschermingsbevelen, maar ook wel bij omgangsregelingen dat de mannelijke procespartij de genderkaart speelt. Ter illustratie, delen de rechters enkele ervaringen uit de rechtszaal. Zo maakte Praag enkele keren mee dat een man tegen wie een beschermingsbevel werd gevraagd, klaagde dat zijn vrouw het gedrag had uitgelokt en daarbij steun zocht bij hem met de woorden ‘Maar U bent toch ook een man (U weet toch hoe vrouwen zijn)!’. Mettendaf maakte mee dat de mannelijke partij in een omgangsregelingzaak aan haar gevoel appelleerde door op te merken: ‘Ach, mevrouw de rechter, U hebt toch ook kinderen?’.
NJB-thema ‘vrouwen en rechtspraak’
Het NJB-themanummer is geïnspireerd door het feit dat het dit jaar precies 100 jaar geleden is dat in het Nederlandse parlement werd gedebatteerd over de komst van vrouwelijke rechters. In 1947 trad uiteindelijk de eerste vrouwelijke rechter Johanna Hudig in Nederland aan, nu bijna 75 jaar geleden. Was de rechterlijke macht voorheen vooral een mannenbolwerk, vandaag de dag is in Nederland meer dan zestig procent van de rechters in eerste aanleg, vrouw.
Hoogleraar Mackor is verbonden aan de Faculteit Rechtsgeleerdheid van de Rijksuniversiteit Groningen. Sinds 2004 geeft zij ook haar krachten aan de raio- en rio-opleiding van de zittende en staande magistratuur in Suriname. Als extern adviseur was zij betrokken bij de totstandkoming van de Gedragscode (2015) en de Klachtenregeling (2020) van het Hof van Justitie.
